สแตนเลส 304 กับ 316 ต่างกันอย่างไร อันไหนดีกว่า
ทีมงาน Thaisteelware · เผยแพร่

คำตอบสั้น
สแตนเลส 304 กับ 316 ต่างกันที่โมลิบดีนัม 316 มีโมลิบดีนัมประมาณ 2–3% และนิกเกิลมากกว่า จึงทนการกัดกร่อนจากเกลือ น้ำทะเล และคลอรีนได้ดีกว่า แต่ราคาแพงกว่า ส่วน 304 ทนสนิมได้ดีพอสำหรับห้องน้ำและครัวในบ้านทั่วไป 316 จึงคุ้มเฉพาะบ้านริมทะเล สระว่ายน้ำ หรืองานที่โดนน้ำเกลือและน้ำยาคลอรีนเป็นประจำ
สแตนเลส 304 กับ 316 ต่างกันอย่างไร สรุปในตารางเดียว
| สแตนเลส 304 | สแตนเลส 316 | |
|---|---|---|
| โครเมียม | ประมาณ 17.5–19.5% | ประมาณ 16–18% |
| นิกเกิล | ประมาณ 8–10.5% | ประมาณ 10–14% |
| โมลิบดีนัม | ไม่มี | ประมาณ 2–3% |
| ทนเกลือ น้ำทะเล คลอรีน | ปานกลาง อาจเกิดจุดสนิมเมื่อโดนนาน | ดีกว่าชัดเจน |
| ทนสนิมในห้องน้ำ ครัว | ดี | ดี |
| แม่เหล็ก | ไม่ดูด หรือดูดเบาตรงจุดที่ถูกดัด | ไม่ดูด หรือดูดเบาตรงจุดที่ถูกดัด |
| ราคา | ปานกลาง | สูงกว่า 304 |
| ชื่อเรียกอื่น | 18/8, SUS304, EN 1.4301 | SUS316, EN 1.4401 |
| ใช้ทำอะไร | ราวแขวนผ้า ชั้นวาง ซิงค์ เครื่องครัว | อุปกรณ์ริมทะเล สระว่ายน้ำ อุปกรณ์การแพทย์ โรงงานอาหารเค็ม |
ช่วงส่วนผสมอ้างอิงมาตรฐาน ASTM A240 ค่าจริงของแต่ละผู้ผลิตต่างกันได้ภายในช่วงนี้
สินค้าที่พูดถึงในบทความนี้
เทียบ 4 เกรดที่เจอบ่อยในบ้าน: 201 / 304 / 316 / 430
| เกรด | แม่เหล็กดูด | ทนสนิม | เหมาะกับ |
|---|---|---|---|
| 201 | ไม่ดูด | น้อยกว่า 304 | ของในร่มที่แห้ง ไม้แขวนในตู้ |
| 304 | ไม่ดูด หรือดูดเบา | ดี | ห้องน้ำ ครัว ของตากผ้า |
| 316 | ไม่ดูด | ดีที่สุดในกลุ่มนี้ | ริมทะเล สระว่ายน้ำ |
| 430 | ดูดติด | ปานกลาง ต้องเช็ดแห้ง | ที่โกยขยะ ถาด ชิ้นส่วนเครื่องใช้ไฟฟ้า |
แม่เหล็กไม่ดูด ไม่ได้แปลว่าเป็น 304 หรือ 316 เพราะ 201 ก็ไม่ดูดเหมือนกัน รายละเอียดแต่ละเกรดอ่านที่ สแตนเลส 304 คืออะไร และ สแตนเลส 201 คืออะไร
โมลิบดีนัมทำให้ 316 ทนกว่าอย่างไร
สแตนเลสทนสนิมได้เพราะโครเมียมสร้างฟิล์มบางมากบนผิว ฟิล์มนี้จะเสียเป็นจุดเล็ก ๆ เมื่อเจอ คลอไรด์ ซึ่งมีอยู่ในเกลือ น้ำทะเล เหงื่อ และน้ำยาคลอรีน จุดที่ฟิล์มเสียจะกลายเป็นหลุมสนิมเล็ก ๆ เรียกว่าการกัดกร่อนแบบเป็นหลุม (pitting)
โมลิบดีนัม ช่วยให้ฟิล์มทนคลอไรด์ได้มากขึ้น วิศวกรใช้ค่าที่เรียกว่า PREN (ตัวเลขบอกความทนการกัดกร่อนแบบเป็นหลุม ยิ่งสูงยิ่งทน) คิดจากโครเมียม โมลิบดีนัม และไนโตรเจน
- 304 ค่า PREN ประมาณ 19
- 316 ค่า PREN ประมาณ 24
ตัวเลขนี้อธิบายว่าทำไมราวจับหรือน็อตสแตนเลส 304 ที่บ้านริมทะเลมีจุดสีน้ำตาลขึ้นเร็ว แต่ 316 ในที่เดียวกันยังเงาอยู่นานกว่า
สแตนเลส 304 กับ 316 ต่างกันอย่างไรในการใช้งานจริง
ห้องน้ำและครัวในบ้านทั่วไป: 304 พอ
ห้องน้ำชื้นทั้งวัน และครัวโดนน้ำ อาหาร น้ำยาล้างจาน แต่ไม่ได้มีเกลือหรือคลอรีนเข้มข้นเกาะผิวตลอดเวลา สแตนเลส 304 รับได้สบาย ถ้าเช็ดคราบน้ำและคราบสบู่เป็นระยะ ราวแขวนผ้า ชั้นวาง ที่คว่ำจาน และซิงค์ส่วนใหญ่ในบ้านจึงเลือกใช้ 304
บ้านริมทะเล: เลือก 316 สำหรับของที่อยู่นอกบ้าน
ไอเกลือลอยมากับลมและเกาะผิวทุกวัน ของที่อยู่นอกบ้านหรือระเบียงที่โดนลมทะเลตรง ๆ เช่น ราวกันตก บานพับ น็อต ราวตากผ้า ใช้ 316 จะดูแลง่ายกว่ามาก ส่วนของในห้องน้ำหรือครัวที่อยู่ในบ้าน ใช้ 304 ได้ แต่ควรล้างน้ำจืดและเช็ดให้แห้งบ่อยขึ้น
สระว่ายน้ำและห้องที่ใช้คลอรีน
น้ำในสระมีคลอรีน และไอคลอรีนในห้องปิดเกาะผิวโลหะตลอด บันไดสระ ราวจับขอบสระ และอุปกรณ์ในห้องเครื่องสระ ควรเป็น 316 ขึ้นไป ส่วนน็อต ลวด และเหล็กแขวนเหนือสระในร่ม ใช้ 316 ไม่พอ ต้องให้วิศวกรกำหนด
อาหารและเครื่องดื่ม
ทั้ง 304 และ 316 ใช้กับอาหารได้ ภาชนะ หม้อ และกระบอกน้ำส่วนใหญ่เป็น 304 ส่วน 316 จะคุ้มกับอุปกรณ์ที่โดนอาหารเค็มหรือเปรี้ยวบ่อยแต่ล้างออกทุกวัน ถ้าเป็นของเค็มจัดที่แช่นาน เช่น ถังหมักน้ำปลา 316 ก็ไม่พอ ให้ถามผู้ผลิตถังก่อน
304 กับ 316 อันไหนดีกว่า ตอบตามสถานที่
| ใช้ที่ไหน | เลือก | เหตุผล |
|---|---|---|
| ห้องน้ำในบ้าน คอนโด | 304 | ทนความชื้นได้ดี ราคาคุ้ม |
| ครัว ซิงค์ ที่คว่ำจาน | 304 | โดนน้ำทุกวันแต่ไม่มีเกลือเข้มข้นค้างผิว |
| ระเบียงในเมือง ราวตากผ้า | 304 | โดนแดดฝนได้ เช็ดคราบเป็นระยะ |
| ระเบียงหรือรั้วบ้านริมทะเล | 316 | ไอเกลือทำให้ 304 มีจุดสนิมเร็ว |
| สระว่ายน้ำ ห้องเครื่องสระ | 316 | คลอรีนกัดกร่อนเป็นจุด |
| ภาชนะอาหารทั่วไป | 304 | ใช้กันแพร่หลาย ล้างง่าย |
| อุปกรณ์ที่โดนอาหารเค็มบ่อยและล้างทุกวัน | 316 | ทนเกลือได้นานกว่า 304 |
| ถังหมัก ของดองเค็มจัดที่แช่นาน | ถามผู้ผลิตถัง | 316 ก็อาจเป็นหลุมสนิมได้ |
ถ้าไม่แน่ใจ ให้ถามตัวเองว่า "ของชิ้นนี้จะโดนเกลือ น้ำทะเล หรือคลอรีนทุกวันไหม" ถ้าไม่ 304 ก็เพียงพอ
316 กับ 316L และ 304 กับ 304L
ตัว L ย่อมาจาก Low carbon (คาร์บอนต่ำ) รุ่น L มีคาร์บอนไม่เกินประมาณ 0.03% ส่วนรุ่นปกติไม่เกินประมาณ 0.07–0.08% คาร์บอนต่ำช่วยไม่ให้เกิดการกัดกร่อนบริเวณรอยเชื่อมเมื่อเชื่อมชิ้นงานหนาด้วยความร้อนสูง จึงนิยมในท่อ ถัง และงานโครงสร้าง สำหรับของใช้ในบ้าน 316 กับ 316L หรือ 304 กับ 304L ใช้งานแทบไม่ต่างกัน
แยก 304 กับ 316 ยังไง
หน้าตาของทั้งสองเกรดเหมือนกัน และ แม่เหล็กแยกไม่ได้ เพราะทั้งคู่ไม่ดูดแม่เหล็ก (ดูดเบาได้ตรงจุดที่ถูกดัดหรือขึ้นรูป) วิธีที่ใช้ได้จริงคือ
- ดูข้อมูลจากผู้ขายหรือผู้ผลิต สินค้าที่เป็น 316 จริงมักระบุชัด เพราะเป็นจุดขาย
- น้ำยาทดสอบโมลิบดีนัม หยดแล้วดูสีที่เปลี่ยน แยกได้ว่ามีโมลิบดีนัมหรือไม่
- เครื่องวิเคราะห์ธาตุ (XRF) แม่นที่สุด ใช้ในโรงงานและร้านรับซื้อโลหะ
ระวังคำว่า "18/10" บนเครื่องครัว ซึ่งหมายถึงโครเมียม 18% นิกเกิล 10% อาจเป็น 304 ที่นิกเกิลค่อนบน หรือ 316 ก็ได้ ไม่ได้แปลว่าเป็น 316 เสมอไป
ถ้าใช้ 304 ในที่มีเกลือหรือคลอรีนบ้าง ดูแลอย่างไร
ถ้าใช้ 304 ในที่ที่มีเกลือหรือคลอรีนบ้าง ดูแลแบบนี้จะช่วยได้มาก
- ล้างน้ำจืดหลังโดนเกลือหรือคลอรีน เช่น หลังเช็ดด้วยน้ำยาล้างห้องน้ำ หรือหลังลมทะเลแรง
- เช็ดให้แห้ง ไม่ปล่อยให้คราบน้ำค้างผิว เพราะเกลือในน้ำจะเข้มข้นขึ้นเมื่อน้ำระเหย
- ไม่ใช้ฝอยเหล็กขัด เศษเหล็กที่ติดผิวจะเป็นสนิมและดูเหมือนสแตนเลสขึ้นสนิม
- เช็ดคราบสีน้ำตาลตั้งแต่ยังเล็ก ด้วยครีมขัดสแตนเลสหรือน้ำยาเฉพาะ
วิธีละเอียดอ่านต่อใน วิธีทำความสะอาดสแตนเลส
สินค้าของ Thaisteelware ใช้เกรดไหน
ร้านเราขายเครื่องใช้ในบ้าน จึงเลือก สแตนเลส 304 สำหรับของที่อยู่ในห้องน้ำและครัว เช่น ราวแขวนผ้าเช็ดตัวติดผนัง ชั้นวางของในห้องน้ำ และ ที่คว่ำจานสแตนเลส
ตอนนี้ร้านยังไม่มีสินค้าเกรด 316 สินค้าบางรุ่นใช้วัสดุอื่น และระบุไว้ในหน้าสินค้าแต่ละรุ่น ดูตารางวัสดุทั้งหมดได้ที่ สแตนเลส 304 คืออะไร · อ่านเกรดราคาประหยัดที่ สแตนเลส 201 คืออะไร
คำถามที่พบบ่อย
สแตนเลส 316 ดีกว่า 304 ไหม
316 ทนการกัดกร่อนจากเกลือและคลอรีนดีกว่า แต่ในห้องน้ำและครัวบ้านทั่วไป 304 ใช้ได้ดีพอและราคาถูกกว่า "ดีกว่า" จึงขึ้นกับว่าใช้ที่ไหน
สแตนเลส 316 ใช้กับอาหารได้ไหม
ได้ ทั้ง 304 และ 316 เป็นเกรดที่ใช้ทำภาชนะและเครื่องจักรแปรรูปอาหารกันแพร่หลาย 316 ทนเกลือและกรดได้ดีกว่า 304 แต่ของเค็มจัดที่แช่นาน เช่น ถังหมักน้ำปลา 316 ก็อาจเป็นหลุมสนิมได้ ควรถามผู้ผลิตถังก่อนเลือก
316L คืออะไร ต่างจาก 316 ยังไง
L ย่อมาจาก Low carbon 316L มีคาร์บอนไม่เกินประมาณ 0.03% (316 ไม่เกินประมาณ 0.08%) ช่วยลดการกัดกร่อนตรงรอยเชื่อมในชิ้นงานหนา ใช้งานในบ้านแทบไม่ต่างกัน
แม่เหล็กแยก 304 กับ 316 ได้ไหม
ไม่ได้ ทั้งสองเกรดอยู่ในกลุ่มที่แม่เหล็กไม่ดูดหรือดูดเบามากตรงจุดที่ถูกดัด ต้องดูข้อมูลจากผู้ขาย น้ำยาทดสอบโมลิบดีนัม หรือเครื่องวิเคราะห์ธาตุ
กระบอกน้ำ 316 ดีกว่า 304 จริงไหม
ถ้าใส่น้ำเปล่า ชา กาแฟ ทั้งสองเกรดใช้ได้ดี 316 ได้เปรียบเมื่อใส่เครื่องดื่มเกลือแร่ น้ำผลไม้เปรี้ยว หรือทิ้งเครื่องดื่มไว้ในกระบอกนาน ๆ บ่อย ๆ
แหล่งอ้างอิง
- ASTM A240/A240M — มาตรฐานส่วนผสมแผ่นสแตนเลส (ช่วงส่วนผสมของ 304, 304L, 316, 316L)
- Atlas Steels, Tech Note No. 11: Magnetic Response of Stainless Steel — https://atlassteels.com.au/wp-content/uploads/2021/07/Atlas-Tech-Note-No-11-Magnetic-Response-of-Stainless-Steel-17-06-21.pdf
- Atlas Steels, Tech Note No. 2: Pitting and Crevice Corrosion — https://atlassteels.com.au/wp-content/uploads/2021/07/Atlas-Tech-Note-No-2-Pitting-Crevice-Corrosion-of-Stainless-Steels-17-06-21.pdf
- ASSDA: สแตนเลสสำหรับสระในร่ม — https://www.assda.asn.au/blog/353-stainless-steel-for-indoor-swimming-pools
- ASSDA: คลอรีนกับคลอไรด์ — https://assda.asn.au/stainless-steel/grade-selection/chlorine-vs-chloride
